Post przerywany skuteczniejszy niż dieta niskokaloryczna
Post przerywany okazuje się bardziej skuteczną metodą odchudzania niż tradycyjna dieta niskokaloryczna. Częste spożywanie posiłków i liczenie kalorii to powszechne błędy dietetyczne, które prowadzą do spowolnienia metabolizmu i utrzymywania wysokiego poziomu insuliny we krwi.
Badania naukowe potwierdzają, że post przerywany sprzyja efektywniejszej redukcji tłuszczu trzewnego i zwiększa wrażliwość komórek na insulinę. Połączenie postu przerywanego z dietą ketogeniczną eliminuje uczucie głodu i normalizuje poziom glukozy we krwi. To model żywienia zgodny z fizjologią człowieka, który przez tysiące lat sprawdzał się u naszych przodków i stanowi najskuteczniejszą strategię odchudzania oraz profilaktyki chorób cywilizacyjnych.
Dlaczego na diecie niskokalorycznej nie uda Ci się schudnąć?
Obsesyjnie liczysz kalorie, jesz 5 czy 6 posiłków w ciągu dnia, stosujesz dietę o niskiej kaloryczności? Mam dla Ciebie złe wieści – popełniasz najpoważniejsze błędy dietetyczne. Błędy te powielane są przez większość osób, które walczą z nadmiarowymi kilogramami – i właśnie te błędy odpowiadają za niepowodzenie w odchudzaniu.
Przyjęło się uważać, że ograniczenie podaży kalorii sprzyja efektywnemu spalaniu tkanki tłuszczowej. To mylne przekonanie – organizm adaptuje się bowiem do takiego deficytu kalorycznego spowolnieniem metabolizmu. I nie pomoże regularne spożywanie posiłków co 3–4 godziny, które ma rzekomo pobudzić metabolizm.
Co się dzieje, gdy często sięgamy po jedzenie?
Przyjęcie posiłku, który zazwyczaj zawiera jakieś źródła węglowodanów, stanowi dla trzustki sygnał do sekrecji insuliny. A wysokie stężenie tego hormonu we krwi zaburza spalanie tkanki tłuszczowej. Tylko niskiemu poziomowi insuliny towarzyszy efektywna lipoliza.
Ponadto częste przyjmowanie posiłków jest nawykiem podyktowanym współczesnym trybem życia – mamy dostępność do jedzenia, więc chętnie po nie sięgamy. A przecież nasi przodkowie jedli tylko wtedy, gdy z trudem udało im się zdobyć jedzenie.
Jak funkcjonował organizm naszych przodków?
Pomimo braku stałej dostępności pożywienia organizm człowieka funkcjonował doskonale, co wynikało z adaptacji do okresowego braku posiłków. Metabolizm nie miał prawa zwolnić, gdyż oznaczałoby to mniejsze szanse na przetrwanie.
W okresie, gdy pokarm był dostępny – organizm czerpał energię z posiłków, zaś w okresach postu – ze zgromadzonej w organizmie tkanki tłuszczowej. A metabolizm utrzymywany był na stałym poziomie. I tak jest do dziś – gdy okresowo zastosujemy post, nasz metabolizm nie zwolni. Jest to zatem doskonały sposób na ograniczenie podaży przyjmowanych kalorii bez ryzyka spowolnienia metabolizmu. I to właśnie jest najskuteczniejsza strategia odchudzająca.
Co mówią badania naukowe o poście przerywanym?
Teza o skuteczności postu przerywanego jako metody odchudzania znajduje potwierdzenie w badaniach naukowych. Porównując skuteczność diety niskokalorycznej oraz postu przerywanego wykazano, że post przerywany sprzyja efektywniejszej redukcji tłuszczu trzewnego oraz sprzyja zwiększeniu wrażliwości komórek na działanie insuliny. Dzięki temu możliwe jest łatwiejsze uzyskanie szczupłej sylwetki, a także zachowanie doskonałego stanu zdrowia.
Poniższa tabela przedstawia porównanie diety niskokalorycznej i postu przerywanego.
| Aspekt | Dieta niskokaloryczna | Post przerywany |
|---|---|---|
| Wpływ na metabolizm | Spowolnienie metabolizmu | Utrzymanie metabolizmu na stałym poziomie |
| Poziom insuliny | Częste wahania, często podwyższony | Stabilny, niski poziom |
| Spalanie tłuszczu | Utrudnione przez wysoką insulinę | Efektywna lipoliza |
| Redukcja tłuszczu trzewnego | Mniej efektywna | Bardziej efektywna |
| Wrażliwość na insulinę | Bez znaczącej poprawy | Zwiększona wrażliwość komórek |
| Elastyczność | Sztywne ramy czasowe posiłków | Dopasowanie do trybu życia |
Jak dieta ketogeniczna sprzyja postowi przerywanemu?
Wiele osób nie stosuje postu przerywanego w obawie o dotkliwe uczucie głodu. Okazuje się jednak, że istnieje kilka strategii umożliwiających realizowanie postu. Jedną z nich jest dopasowanie takiego modelu poszczenia, który odpowiada naszemu trybowi życia.
Można pościć co drugi dzień, można też podzielić dobę na kilkugodzinne okno żywieniowe i kilkanaście godzin, w czasie których powstrzymujemy się od przyjmowania posiłków. Wystarczy wyobrazić sobie, jak wiele możliwości daje nam taki model żywienia – i jak łatwo dopasować go do naszego aktualnego trybu życia.
Nie stajemy się bowiem niewolnikami ściśle ustalonych pór posiłków, a nasza praca czy spotkania towarzyskie nie będą kolidować z koniecznością spożycia posiłku.
Dlaczego dieta ketogeniczna eliminuje uczucie głodu?
A w obawie przed uczuciem głodu można zastosować dietę ketogeniczną. Każdy, kto stosuje tę dietę, potwierdza, że praktycznie w ogóle nie odczuwa głodu. Dodatkową zaletą keto diety jest niezwykle korzystny wpływ na zdrowie – tego typu dieta normalizuje poziom glukozy i insuliny we krwi.
Znajduje dzięki temu zastosowanie zarówno w profilaktyce, jak i terapii insulinooporności oraz cukrzycy typu 2. Coraz więcej mówi się także o wspomaganiu funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, nerwowego czy immunologicznego.
Dla kogo jest dieta ketogeniczna?
To model żywienia dla osób aktywnych fizycznie i umysłowo, dla osób pragnących zredukować masę ciała, ale także dla tych o prawidłowej wadze. Dieta ketogeniczna to uniwersalny model odżywiania, który doskonale sprawdza się w terapii, a także profilaktyce schorzeń cywilizacyjnych – a tego właśnie najbardziej potrzebujemy.
Jakie są najpopularniejsze schematy postu przerywanego?
Istnieje kilka popularnych schematów postu przerywanego, które można dostosować do indywidualnych potrzeb i stylu życia. Najpopularniejszym jest schemat 16/8, w którym okno żywieniowe trwa 8 godzin, a post 16 godzin. Można również stosować schemat 18/6 lub bardziej restrykcyjny 20/4.
Innym wariantem jest post całodobowy (Eat-Stop-Eat), polegający na 24-godzinnym poście raz lub dwa razy w tygodniu. Schemat 5:2 zakłada normalne odżywianie przez 5 dni w tygodniu i ograniczenie kalorii do 500-600 w pozostałe 2 dni.
Dla początkujących najlepszy jest schemat 16/8, który można łatwo wdrożyć, rezygnując ze śniadania lub kolacji. Z czasem organizm adaptuje się do nowego rytmu żywienia, a uczucie głodu znacząco maleje.
Przeczytaj również: Najczęstsze błędy podczas Intermittent Fasting – jak ich uniknąć?
Jakie są dodatkowe korzyści zdrowotne postu przerywanego?
Post przerywany przynosi liczne korzyści zdrowotne wykraczające poza samą utratę wagi. Badania wykazują, że stymuluje proces autofagii – naturalnego mechanizmu oczyszczania komórek z uszkodzonych elementów i białek. To kluczowy proces w zapobieganiu chorobom neurodegeneracyjnym i nowotworom.
Post przerywany poprawia również markery stanu zapalnego w organizmie, obniżając poziom cytokin prozapalnych. Wspiera funkcje poznawcze poprzez zwiększenie produkcji BDNF (czynnika neurotroficznego pochodzenia mózgowego), który stymuluje wzrost nowych neuronów.
Dodatkowo post przerywany może wydłużać długość życia poprzez aktywację genów związanych z długowiecznością i opornością na stres oksydacyjny. Badania na zwierzętach konsekwentnie pokazują wydłużenie życia o 30-40% przy stosowaniu ograniczenia kalorycznego i postu.
Podsumowanie
Tradycyjne podejście do odchudzania oparte na diecie niskokalorycznej i częstym spożywaniu posiłków okazuje się być nieskuteczne i sprzeczne z fizjologią człowieka. Ograniczenie kalorii prowadzi do spowolnienia metabolizmu, co utrudnia dalszą utratę wagi i sprzyja efektowi jo-jo.
Częste przyjmowanie posiłków, nawet małych, utrzymuje stale podwyższony poziom insuliny we krwi. Wysoki poziom tego hormonu blokuje lipolizę, czyli spalanie tkanki tłuszczowej. Tylko przy niskim poziomie insuliny organizm może efektywnie czerpać energię z zapasów tłuszczu.
Post przerywany to model żywienia zgodny z ewolucyjną historią człowieka. Nasi przodkowie nie mieli stałego dostępu do pożywienia i musieli funkcjonować w okresach postu. Ich organizmy były doskonale przystosowane do czerpania energii z tkanki tłuszczowej, a metabolizm nie zwalniał – przeciwnie, musiał pozostać sprawny, aby zapewnić przetrwanie.
Badania naukowe jednoznacznie potwierdzają przewagę postu przerywanego nad dietą niskokaloryczną. Post przerywany prowadzi do efektywniejszej redukcji tłuszczu trzewnego, który jest najbardziej niebezpieczny dla zdrowia. Zwiększa również wrażliwość komórek na insulinę, co stanowi kluczowy element profilaktyki cukrzycy typu 2 i zespołu metabolicznego.
Główną obawą osób rozważających post przerywany jest uczucie głodu. Rozwiązaniem tego problemu jest połączenie postu przerywanego z dietą ketogeniczną. Dieta keto, bogata w zdrowe tłuszcze i umiarkowana w białko, skutecznie eliminuje uczucie głodu poprzez stabilizację poziomu glukozy i insuliny we krwi.
Dieta ketogeniczna przynosi dodatkowe korzyści zdrowotne: normalizuje poziom glukozy i insuliny, wspiera funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, nerwowego i immunologicznego. Jest to uniwersalny model żywienia odpowiedni dla osób aktywnych, odchudzających się, ale także dla tych o prawidłowej wadze, którzy dbają o profilaktykę zdrowotną.
Post przerywany oferuje również elastyczność niedostępną w tradycyjnych dietach. Można wybrać schemat 16/8, 18/6, 20/4, post całodobowy lub schemat 5:2 – w zależności od indywidualnych preferencji i trybu życia. Nie jesteśmy niewolnikami sztywnych pór posiłków, co ułatwia łączenie zdrowego żywienia z pracą i życiem towarzyskim.
Dodatkowe korzyści zdrowotne postu przerywanego obejmują stymulację autofagii – procesu oczyszczania komórek z uszkodzonych elementów, co zapobiega chorobom neurodegeneracyjnym i nowotworom. Post przerywany poprawia markery stanu zapalnego, wspiera funkcje poznawcze poprzez zwiększenie produkcji BDNF i może wydłużać długość życia.
Pora zrozumieć, że model częstego spożywania posiłków nie jest dogmatem dietetycznym godnym powielania, a szkodliwym nawykiem. Natomiast post przerywany to model żywienia najlepiej wpisujący się w fizjologię organizmu człowieka. Najwyższy czas wrócić do korzeni i zaufać intuicyjnemu modelowi żywienia, który doskonale sprawdzał się od tysięcy lat – i sprawdzi się także obecnie.
Połączenie postu przerywanego z dietą ketogeniczną to najskuteczniejsza strategia nie tylko odchudzania, ale również profilaktyki i terapii chorób cywilizacyjnych. To podejście oparte na wiedzy naukowej i zrozumieniu fizjologii człowieka, które przynosi trwałe rezultaty bez efektu jo-jo i bez szkodliwego spowolnienia metabolizmu.
Źródła wiedzy
- Varady K.A. et al. (2013). Alternate day fasting for weight loss in normal weight and overweight subjects: a randomized controlled trial. Nutrition Journal, 12, 146.
- Barnosky A.R. et al. (2014). Intermittent fasting vs daily calorie restriction for type 2 diabetes prevention: a review of human findings. Translational Research, 164(4), 302-311.
- Harvie M.N. et al. (2011). The effects of intermittent or continuous energy restriction on weight loss and metabolic disease risk markers: a randomized trial in young overweight women. International Journal of Obesity, 35(5), 714-727.
- Anton S.D. et al. (2018). Flipping the Metabolic Switch: Understanding and Applying the Health Benefits of Fasting. Obesity, 26(2), 254-268.
- Mattson M.P. et al. (2017). Impact of intermittent fasting on health and disease processes. Ageing Research Reviews, 39, 46-58.
- Paoli A. et al. (2013). Beyond weight loss: a review of the therapeutic uses of very-low-carbohydrate (ketogenic) diets. European Journal of Clinical Nutrition, 67(8), 789-796.
- de Cabo R., Mattson M.P. (2019). Effects of Intermittent Fasting on Health, Aging, and Disease. New England Journal of Medicine, 381(26), 2541-2551.

Dietetyk ketogeniczny, specjalista ds. żywienia i popularyzator zdrowego stylu życia, znany z podejścia do diety ketogenicznej oraz indywidualnej pracy z pacjentem. Autor kursów online, praktycznych ebooków i licznych artykułów edukacyjnych. Aktywnie dzieli się wiedzą w social mediach, gdzie wspiera swoich odbiorców w osiąganiu zdrowych nawyków. Zobacz ofertę kursów: [Sprawdź kursy Grzegorza »]