Produkty light cieszą się ogromną popularnością, jednak ich skuteczność w odchudzaniu budzi wątpliwości. Badania pokazują, że osoby regularnie sięgające po produkty odtłuszczone mają o 40% większą skłonność do tycia. Obniżenie zawartości tłuszczu lub cukru często wiąże się z dodaniem syntetycznych składników.
Co więcej, pozbawienie produktów naturalnego tłuszczu uniemożliwia przyswajanie witamin A, D, E i K. Artykuł wyjaśnia, dlaczego zrównoważona dieta bogata w naturalne składniki to lepsza alternatywa niż produkty mocno przetworzone.
Z roku na rok wzrasta liczba osób dotkniętych nadwagą czy otyłością. Tendencja ta utrzymuje się pomimo ogromnej popularności tzw. produktów light. Okazuje się jednak, że produkty o obniżonej kaloryczności wcale nie są sprzymierzeńcami szczupłego ciała – wręcz przeciwnie, mogą być jego wrogami.
Są to zazwyczaj produkty o obniżonej wartości odżywczej. Określenie „light” odnosi się często tylko do nazwy. Kalorycznością mogą wcale nie ustępować swoim tradycyjnym odpowiednikom. Co więcej, badania wykazują niepokojące skutki regularnego spożywania takich produktów.
Produkty dietetyczne dostępne są niemal w każdym sklepie. Kuszą obietnicami o nienagannej sylwetce oraz doskonałym zdrowiu. Kiedyś produkty te budziły zainteresowanie głównie chorych na cukrzycę. Dziś coraz więcej osób sięga po nie z nadzieją na wsparcie procesu odchudzania.
Czym są produkty „light”? Zgodnie z Dyrektywą Unii Europejskiej, określenie „lekki”, „light” czy „o zmniejszonej zawartości” może być stosowane w przypadku produktów, które mają niższą o 30% zawartość danego składnika lub kalorii.
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe wymagania prawne, które musi spełnić produkt, aby mógł zostać oznaczony jako light.
| Typ produktu light | Wymagania prawne |
|---|---|
| O niskiej wartości energetycznej | Maksymalnie 40 kcal/100g (produkty stałe) lub 20 kcal/100ml (napoje) |
| Niskotłuszczowy | Maksymalnie 3g tłuszczu/100g (stałe) lub 1,5g/100ml (płynne) |
| O niskiej zawartości cukru | Maksymalnie 5g cukru/100g (stałe) lub 2,5g/100ml (płynne) |
| Light (ogólnie) | O 30% mniej kalorii, tłuszczu lub cukru niż produkt tradycyjny |
Okazuje się zatem, że nie każdy produkt „light” ma mniej kalorii niż jego pełnowartościowy odpowiednik. Przecież to właśnie z nadzieją na obniżenie kaloryczności diety sięgamy po produkty „lekkie”. Jak to możliwe?
Jeśli ograniczymy znacznie zawartość cukru w produkcie, musimy go zastąpić innym składnikiem. Bardzo często są to:
Nie inaczej jest, gdy pozbawimy produkt znacznej ilości tłuszczu. Najbardziej niekorzystne dla zdrowia są produkty typu „0% tłuszczu”. Brak tego ważnego składnika pokarmowego kompensowany jest dodatkiem ogromnych ilości cukru rafinowanego oraz syntetycznych składników.
Ponadto wystarczy wyobrazić sobie, jak skomplikowanym procesom przetwórczym należy poddać produkt. Efekt takich przemysłowych procesów w niczym nie przypomina produktu wyjściowego.
Nadmierne ograniczenie spożycia tłuszczu to najgorsze, co może zrobić osoba odchudzająca się. To podstawowy błąd żywieniowy większości ludzi. Ponadto pozbawienie produktu cennego tłuszczu uniemożliwia przyswajanie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach – A, D, E i K.
Przykładowo, ser żółty 0% tłuszczu nie zawiera witaminy D. Ta witamina jest niezbędna do przyswajania wapnia. W rezultacie organizm zyskuje znacznie mniej korzyści z takiego posiłku.
Warto podkreślić, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego określa zasadność używania terminu „lekki” lub „light”. Nie ma natomiast słowa o określeniach: fit, sport, slim…
Tego typu nazewnictwo może być wykorzystywane dowolnie przez każdego producenta. Wielu konsumentów – niestety – daje się na to nabrać. Skuszeni takim chwytem marketingowym bez zastanowienia wkładamy do koszyka sklepowego kolejne bezwartościowe produkty.
Badania naukowe ujawniają fascynujący mechanizm działania produktów light na nasz organizm. Kluczową rolę odgrywa grelina – hormon pobudzający apetyt.
Uczestnicy badań, którzy spożyli produkt oznaczony jako niskokaloryczny, mieli wyższe poziomy greliny niż po zjedzeniu tego samego produktu oznaczonego jako wysokokaloryczny. Oznacza to, że sam fakt świadomości jedzenia produktu „light” może nasilać uczucie głodu.
W praktyce prowadzi to do paradoksalnej sytuacji. Sięgając po produkty light, często spożywamy ich większe ilości. Przekonanie o niskiej kaloryczności sprawia, że czujemy się uprawnieni do zjedzenia więcej. W konsekwencji podaż kalorii może być taka sama lub nawet większa.
Nie bez znaczenia jest także aspekt ekonomiczny. Produkty light są zwykle droższe niż ich tradycyjne odpowiedniki. Płacimy więcej za produkt o zubożonej wartości odżywczej. Jednocześnie producenci zyskują wyższe marże na produktach typu light.
Założeniem produktów light jest ograniczenie ilości spożywanych kalorii. Jak już wyjaśniono powyżej – jest to zupełnie błędne podejście. Tego typu produkty dostarczają naprawdę wiele kalorii.
Nie ma zatem podstaw, aby komponować dietę na redukcję w oparciu o produkty light. Jedynym rozsądnym sposobem jest odpowiednie skomponowanie diety oraz aktywność fizyczna. Wystarczy ułożyć jadłospis tak, aby dostarczał o kilkaset kalorii mniej. Można stopniowo tracić zbędne kilogramy.
Produkty light wybierane są nie tylko przez osoby z nadwagą. Sięgają po nie także ci, którzy uwierzyli w szkodliwość tłuszczu w diecie. Warto wreszcie poznać prawdę o tłuszczach.
Dieta bogata w tłuszcze to najlepszy model żywienia umożliwiający zarówno odchudzanie, jak i profilaktykę licznych chorób. Na wstępie warto podkreślić, że nie należy tego kojarzyć z zajadaniem boczku i golonki. Chodzi o zrównoważoną dietę bazującą na różnorodnych źródłach wartościowych tłuszczów.
Zdrowa dieta powinna bazować na:
Zwiększonej podaży tłuszczów powinno towarzyszyć ograniczenie spożycia węglowodanów. Można to osiągnąć rezygnując ze słodyczy oraz produktów zbożowych (zwłaszcza z białej mąki).
Przeczytaj również: Nadciśnienie tętnicze – jaką rolę w prewencji i leczeniu odgrywa dieta?
Jednym z najbardziej efektywnych podejść żywieniowych jest dieta ketogeniczna. Ten model żywienia charakteryzuje się wysoką zawartością zdrowych tłuszczów i bardzo niską zawartością węglowodanów.
W diecie ketogenicznej organizm przechodzi w stan ketozy. Wtedy zamiast glukozy wykorzystuje ketony jako główne źródło energii. Proces ten:
W przeciwieństwie do produktów light, dieta ketogeniczna opiera się na naturalnych, nieprzetworzonych produktach. Dostarczają one organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych.
Okazuje się, że wystarczy kilka modyfikacji w diecie, aby odżywiać się zdrowo. Bez względu na cel diety – nie może znaleźć się w niej miejsce na bardzo przetworzone produkty typu light.
Lepiej sięgnąć po pełnowartościowe odpowiedniki. Produkty bogate w naturalne białko i tłuszcz, witaminy i składniki mineralne. Nie warto dać się złapać na tanie chwyty marketingowe.
Poniższa tabela pokazuje, jakie naturalne produkty warto wybrać zamiast mocno przetworzonych odpowiedników light.
| Zamiast produktu light | Wybierz naturalną alternatywę |
|---|---|
| Jogurt 0% tłuszczu | Jogurt naturalny pełnotłusty (3,5%) |
| Ser żółty light | Ser żółty tradycyjny w mniejszej ilości |
| Majonez light | Domowy majonez lub awokado jako baza |
| Ciastka fit | Orzechy, pestki dyni, nasiona słonecznika |
| Napoje light ze słodzikami | Woda z cytryną, herbaty ziołowe |
Pora zrozumieć, że najzdrowsza jest dieta nieprzetworzona, odżywcza oraz bazująca na naturalnych produktach. Mało prawdopodobne, abyśmy kiedykolwiek dysponowali skuteczniejszą metodą odchudzania niż odpowiednio zbilansowana dieta.
Produkty light to często jedynie chwyt marketingowy, który nie przynosi oczekiwanych efektów w odchudzaniu. Badania jednoznacznie pokazują, że osoby regularnie spożywające produkty odtłuszczone i bez cukru mają o 40% większą skłonność do tycia niż pozostałe osoby.
Paradoks kaloryczny stanowi pierwszy istotny problem. Produkty oznaczone jako „light” często mają podobną kaloryczność do tradycyjnych wersji. Drugi problem to syntetyczne dodatki. Zamiast naturalnych składników otrzymujemy konserwanty, zagęszczacze i sztuczne aromaty. Kolejna kwestia dotyczy braku witamin. Eliminacja tłuszczu uniemożliwia przyswajanie witamin A, D, E i K.
Istotny jest również wpływ na apetyt. Produkty light zwiększają poziom hormonu głodu, prowadząc do spożycia większych ilości jedzenia. Nie bez znaczenia pozostaje wyższa cena. Płacimy więcej za produkt o niższej wartości odżywczej. Warto także pamiętać o braku regulacji. Określenia typu „fit”, „sport” czy „slim” nie podlegają przepisom prawnym.
W zamian za produkty light warto wprowadzić do diety naturalne, pełnowartościowe produkty. Dieta bogata w zdrowe tłuszcze, białko oraz warzywa to sprawdzony sposób na skuteczne odchudzanie i poprawę zdrowia.
Szczególnie efektywna może okazać się dieta ketogeniczna, która eliminuje przetworzoną żywność na rzecz naturalnych źródeł tłuszczów i białka. Taki model żywienia przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej, stabilizuje poziom cukru we krwi i zmniejsza uczucie głodu.
Pamiętaj: najzdrowsza jest dieta oparta na naturalnych, nieprzetworzonych produktach, a nie na syntetycznych odpowiednikach stworzonych w laboratoriach przemysłu spożywczego. Zamiast liczyć kalorie w produktach light, skup się na jakości tego, co jesz. To właśnie jakość, a nie sztuczne obniżanie kaloryczności, decyduje o długoterminowych efektach zdrowotnych i sylwetkowych.
Źródła wiedzy:
Dietetyk kliniczny, specjalista ds. żywienia i popularyzator zdrowego stylu życia, znany z podejścia do diety ketogenicznej oraz indywidualnej pracy z pacjentem. Autor kursów online, praktycznych ebooków i licznych artykułów edukacyjnych. Aktywnie dzieli się wiedzą w social mediach, gdzie wspiera swoich odbiorców w osiąganiu zdrowych nawyków. Zobacz ofertę kursów: [Sprawdź kursy Grzegorza »]