Powszechnie znany jest korzystny wpływ kwasów omega-3 na zdrowie, coraz więcej mówi się także o tym, jak ogromne znaczenie na funkcjonowanie organizmu ma skład jelitowej flory bakteryjnej.
Czym jest mikrobiom jelitowy?
Nasze jelita zasiedlane są przez specyficzne mikroorganizmy, tworzące optymalne środowisko jelitowe. Skład flory bakteryjnej jelit rozpoczyna się kształtować już w momencie narodzin, a proces ten kontynuowany jest w kolejnych latach życia.
W ukształtowanym mikrobiomie człowieka dominują bakterie Lactobacillus, Ruminococcus, Faecalibacterium, Roseburia, a w mniejszych ilościach występują Bacteroides i Prevotella.
Jakie są konsekwencje zaburzeń mikrobiomu?
Zaburzenia mikrobiomu odbijają się negatywnie nie tylko na funkcjonowaniu samych jelit, ale także całego organizmu. Okazuje się bowiem, że nieprawidłowości w mikrobiomie odpowiedzialne są za:
- pogorszenie odporności
- częstsze występowanie alergii
- stany depresyjne
- częstsze występowanie chorób układu sercowo-naczyniowego
Sposób żywienia wywiera kluczowy wpływ na mikrobiom jelitowy, a tym samym na stan zdrowia organizmu. Jednym z najistotniejszych składników diety mogą okazać się kwasy omega-3.
Polecamy również: Szwedzka rewolucja na talerzu, czyli pokochaj tłuszcze w diecie
Dlaczego kwasy omega-3 nie mogą zabraknąć w Twojej diecie?
Spośród wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (PUFA), kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA) to dwie główne formy bioaktywne u ludzi. Te kwasy tłuszczowe mogą być syntetyzowane z prekursora – kwasu α-linolenowego (ALA).
Czy organizm sam wytwarza wystarczającą ilość omega-3?
Niestety, proces syntezy wymaga kilku chemicznych reakcji wydłużania i desaturacji, przez co konwersja dwóch aktywnych form u ssaków jest mniej wydajna niż pobieranie z diety. Z tego powodu zaleca się spożywanie żywności bogatej w EPA i DHA.
Najbogatsze naturalne źródła kwasów omega-3 w diecie to:
- tłuste ryby morskie
- orzechy
- awokado
- tłoczone na zimno oleje roślinne
Ponieważ jednak żywność bogata w te kwasy tłuszczowe nie jest szeroko rozpowszechniona, EPA i DHA są często stosowane jako suplementy diety. Zalecane dobowe spożycie kwasów DHA i EPA to około 250–300 mg.
Jak omega-3 wpływają na procesy zapalne w organizmie?
Wiele badań wykazało korelację między kwasami omega-3 a odpowiedzią zapalną. PUFA omega-3 są na ogół kojarzone z działaniem przeciwzapalnym, w porównaniu z PUFA omega-6, które są powiązane z działaniem prozapalnym.
Suplementacja kwasów tłuszczowych omega-3 zapewnia wiele korzyści zdrowotnych w zapobieganiu różnym przewlekłym chorobom zwyrodnieniowym, takim jak:
- choroby sercowo-naczyniowe
- reumatoidalne zapalenie stawów
- choroba zapalna jelit (IBD)
- depresja
- nowotwory
W jaki sposób omega-3 wpływają na mikrobiom jelitowy?
Długoterminowe nawyki żywieniowe odgrywają kluczową rolę w tworzeniu społeczności mikroflory jelitowej specyficznej dla każdego człowieka. Pomimo wielu publikacji na temat wpływu węglowodanów czy błonnika, wpływ tłuszczów dietetycznych, takich jak wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, na mikroflorę jelitową jest wciąż przedmiotem badań.
Jakie zmiany w mikrobiomie wywołuje suplementacja omega-3?
Badania przeprowadzone u dorosłych wykazały pewne typowe zmiany w mikroflory jelitowej po suplementacji kwasów omega-3. W szczególności zaobserwowano spadek liczby Faecalibacterium, często związany ze wzrostem liczby bakterii Bacteroidetes oraz bakterii wytwarzających maślan należących do rodziny Lachnospiraceae.
Zaburzenie składu tej flory bakteryjnej występuje u pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit. Omega-3 PUFA mogą wywierać pozytywne działanie, odwracając skład mikroflory w schorzeniach jelit i zwiększając produkcję związków przeciwzapalnych, takich jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe.
Czy omega-3 wpływają na oś jelita-mózg?
Zgromadzone dowody w badaniach na modelach zwierzęcych wskazują, że wzajemne oddziaływanie mikroflory jelitowej, kwasów tłuszczowych omega-3 i odporności pomaga w utrzymaniu integralności ściany jelit i współdziała z komórkami odpornościowymi gospodarza.
Badania na ludziach i zwierzętach podkreśliły zdolność kwasów tłuszczowych omega-3 do wpływania na oś jelita-mózg, działając poprzez skład mikroflory jelitowej. Z tych odkryć wyłania się znaczenie połączenia omega-3 z mikroflorą, co zachęca do dalszych badań w tym obszarze.
Przeczytaj również: Co wiemy o tkance tłuszczowej?
